Lokalne Centra Cyberbezpieczeństwa (LCC) - samorządowcy dzielą się wątpliwościami

Do 30 października trwa nabór wniosków w ramach programu grantowego na tworzenie Lokalnych Centrów Cyberbezpieczeństwa. W dyskusjach na ten temat przedstawiciele samorządów dzielą się wątpliwościami związanymi są z praktyczną realizacją tego modelu.

Najczęściej podnoszonymi kwestiami są te dotyczące sfery organizacyjnej, w tym podziału odpowiedzialności pomiędzy partnerami projektu oraz finansowe, związane z utrzymaniem jego trwałości po zakończeniu wsparcia. „Jak komentują samorządowcy, może się okazać, że liczba złożonych wniosków będzie mniejsza od oczekiwanej, co byłoby szkodą dla naszego bezpieczeństwa” mówi ekspert.

Szczególne obawy budzi okres po zakończeniu finansowania grantowego

Zgodnie z założeniami programu, podmioty składające wnioski będą zobowiązane do zachowania trwałości projektu przez co najmniej pięć lat. A to oznacza perspektywę 2035 roku, uwzględniając trzyletni okres realizacji projektu i możliwość jej rozpoczęcia w 2027 roku.

W tym kontekście kluczowy staje się model finansowania funkcjonowania LLC w dłuższej perspektywie, w tym zasady udziału poszczególnych partnerów w wydatkach. Na ten aspekt wpływ ma również niepewna sytuacja rynkowa, odnosząca się do kosztów sprzętu i usług, a także niedoboru specjalistów IT i cyberbezpieczeństwa.

Trudno dziś przewidzieć, jak będą kształtować się te koszty w trakcie realizacji projektu, nie mówiąc już o okresie po jego zakończeniu. A to utrudnia długoterminowe planowanie i ma niebagatelne znaczenie w kontekście wymogu utrzymania stworzonego LLC

Aleksander Kostuch

inżynier Stormshield i doradca cyberbezpieczeństwa

Lokalność nie oznacza bliskości geograficznej

Uwagę zwracają również trudności związane z budowaniem partnerstw. Samorządy rozważające udział w projekcie często różnią się pod względem potrzeb, priorytetów, kompetencji oraz stopnia rozwoju infrastruktury IT. Wyzwaniem pozostaje także określenie zakresu wkładu poszczególnych partnerów oraz wyłonienie lidera projektu. Jedną z ważniejszych kwestii w tym kontekście jest zaufanie partnerów, o tyle istotne, że lider projektu będzie miał wgląd w sieci JST działających w ramach tworzonego LLC.

To dowodzi, że kluczem do sukcesu będą właśnie aspekty organizacyjne, czyli ustalenie zasad współpracy a nie technologiczne, jak zakup nowoczesnych firewalii. Wspólny projekt mogą złożyć na przykład JST współpracujące ze sobą jako gminy partnerskie, położone w zupełnie odrębnych regionach kraju. Może być tak, że prowadzona od wielu współpraca będzie dobrą bazą, niejako przetarciem szlaków. Dzięki niej, rozszerzenie na obszar cyberbezpieczeństwa będzie łatwiejsze

Piotr Zielaskiewicz.

z DAGMA Bezpieczeństwo IT

Niepewność samorządowców dotyczy również zakresu wydatków kwalifikowanych

W odróżnieniu od wcześniejszych programów wspierających cyberbezpieczeństwo samorządów, obecnie realizowany pozostawia wiele otwartych pytań dotyczących tego, jakie działania i inwestycje będą mogły zostać objęte finansowaniem. W praktyce nie ma pełnej jasności czy zakres działania LCC powinien ograniczać się do usług SOC, czy również obejmować ochronę endpointów, systemy backupu, zarządzanie infrastrukturą serwerową, wspólne zakupy sprzętu i oprogramowania, rozwój usług cyfrowych, a nawet wsparcie helpdesk.

Samorządowi specjaliści w obszarze cyberbezpieczeństwa podnoszą również kwestię poziomu centralizacji usług cyberbezpieczeństwa.

O ile idea wspólnego Security Operations Center (SOC) spotyka się z relatywnie dużą akceptacją, o tyle otwarte pozostają kwestie zakresu kompetencji wspólnych centrów usług, ich odpowiedzialności, parametrów SLA oraz współpracy z zespołami CSIRT

Aleksander Kostuch

Mniej uczestników niż można oczekiwać

Dodatkowo, wyrażane są obawy, że z uwagi na liczne nowe obowiązki nakładane na jednostki samorządu terytorialnego, liczba samorządów gotowych do przygotowania i terminowego złożenia wniosków grantowych może okazać się mniejsza od oczekiwanej.

Taki scenariusz byłby dla Polski niezwykle niekorzystny. W mojej opinii, stworzenie sieci LLC będzie znaczącą zmianą organizacyjną, niezwykle aktywizującą obszar cyberbezpieczeństwa JST. Przy założeniu, że uda się zrealizować zakładane przez program cele, dokonamy reformy w zarządzaniu bezpieczeństwem sfer IT i OT będących pod pieczą samorządów. A realia w jakich funkcjonujemy sprawiają, że skuteczne przeciwdziałanie cyberprzestępczości, szczególnie tej sponsorowanej przez państwa, ma fundamentalne znaczenie

Aleksander Kostuch

ekspert Stormshield

Głosy przedstawicieli samorządu zebrane podczas konferencji KSC Forum w Wiśle (26-28.08) oraz webinarium poświęconego tworzeniu LCC (4.09).